Wanneer een ex-gedetineerde terugkeert naar de samenleving, kan dit voor maatschappelijke onrust zorgen en bepaalde risico’s opleveren voor de openbare orde. Bijvoorbeeld omdat burgers weerstand tonen tegen de komst van de (ex)gedetineerde of omdat de (ex)gedetineerde nog steeds een risico vormt voor de veiligheid van anderen. In Nederland worden gemeenten daarom over de terugkeer geïnformeerd, zodat zij in staat zijn zich voor te bereiden op mogelijke verstoringen van de openbare orde.

Op dit moment worden lokale autoriteiten in het buiteland niet geïnformeerd wanneer (ex)gedetineerden zich over de grens vestigen. Dit onderzoek beoogt inzichtelijk te maken in hoeverre het op grond van de huidige wettelijke kaders mogelijk is om met buitenlandse lokale autoriteiten gegevens te delen over de personen die zich daar vestigen, na afloop van detentie in Nederland. In het onderzoek gaan we kijken naar buurlanden Duitsland en België.

In opdracht van het Wetenschappelijk Onderzoek- en Datacentrum (WODC) voeren wij (Thijs Drouen en Anna Keuning) samen met Pro Facto (Stef Roest en Nicolette Woestenburg) dit onderzoek uit.

Photo credit: Lianhao Qu via Unsplash

Elke week zet Mr. Magazine Online een jurist in de spotlight. Deze keer gingen ze in gesprek met onze collega Mariette Lokin. Mariette vertelt in het interview meer over haar benoeming als bijzonder hoogleraar Wetgeven in de digitale rechtsstaat aan de Open Universiteit – Rechtswetenschappen . Wat kan de digitale overheid betekenen voor burgers? En waar moeten we extra alert op zijn? Volgens Mariette moet de verbinding tussen wetgeving en digitalisering verstevigd worden om de balans in een digitaliserende rechtsstaat te behouden.

“Juristen hebben soms de neiging om te zeggen: maar dat is ICT, daar ga ik niet over. Ik zeg dan: je gaat er wel degelijk over, wen er maar aan. Want jíj maakt de algoritmen en gegevensmodellen, alleen in talige vorm!”

Meer lezen over Mariettes expertise, maar ook over haar guilty pleasures en wat er nog op haar bucketlist staat? Lees hier het hele artikel.

Mr. is een onafhankelijk online platform voor juristen en rechtenstudenten. Op deze website lees je alles over de laatste ontwikkelingen in de wereld van het recht, persoonlijke verhalen van experts en informatie over een carrière als jurist.

Met veel trots laten we weten dat onze collega Mariette Lokin per 1 juli 2025 is benoemd tot bijzonder hoogleraar Wetgeven in de digitale rechtsstaat aan de faculteit Rechtswetenschappen van de Open Universiteit.

De leerstoel is gericht op vragen over het zorgvuldig vertalen van wetgeving naar digitale systemen van de overheid. Ook de manier waarop wetgeving tot stand komt, hoort daarbij. Overheidsorganisaties maken al jaren gebruik van digitale toepassingen. Zo rollen besluiten over bijvoorbeeld een toeslag of uitkering uit een computersysteem. Hoe dat precies werkt, is niet altijd duidelijk.

Het gebrek aan transparantie kan vervelende problemen opleveren in de praktijk, bijvoorbeeld wanneer een besluit niet klopt. Onderzoek naar oplossingen om wetten uitlegbaar en rechtvaardig te vertalen naar computersystemen en opleiding van juristen én ICT’ers op dit gebied zijn essentieel voor het functioneren van de democratische rechtsstaat.

Correcte vertaling
Om tot een goede vertaling te komen, moeten verschillende disciplines met elkaar samenwerken. De kennis van onder andere juristen en IT-specialisten is essentieel om de juridische wetteksten om te zetten naar bruikbare codes voor computers. Als voorbeeld geeft Mariette: “Neem een juridische term als ‘in overwegende mate’. Een softwareontwikkelaar kan dat vertalen naar 75%, maar klopt dat met wat de wetgever bedoeld heeft?” Naast de vraag of de vertaling correct en bruikbaar is, spelen er ook vragen over wat je wel en niet moet willen automatiseren. Dat is bijvoorbeeld het geval bij wetten waar een grote mate van menselijke beoordeling bij nodig is.

Proefschrift
Mariette verdedigde in 2018 haar proefschrift ‘Wendbaar wetgeven, de wetgever als systeembeheerder’. Hierin werkte ze een methode uit waarmee de wetgever de vertaalbaarheid van wetgeving naar ICT kan bevorderen. De afgelopen jaren is dit onderwerp steeds relevanter geworden. De maatschappij, en ook de overheid, digitaliseert verder waardoor dit soort vraagstukken een prominente plek innemen in het debat over wet én ICT. Mariette bevordert dit gesprek als mede-initiatiefnemer van het onderwijsprogramma Wetsanalyse en wendbare wetsuitvoering in de democratische rechtsstaat aan de Open Universiteit.

Financiers van de leerstoel zijn het Ministerie van Justitie en Veiligheid, Raad voor de Rechtspraak, Openbaar Ministerie, IND, Belastingdienst, Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, Kamer van Koophandel, ICTU, Forum Standaardisatie en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten.